Darmowa pomoc prawna

Od początku roku 2016 na terenie całej Polski rozpoczął funkcjonować system darmowej pomocy prawnej. Jest to rezultat wejścia w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2030.), zmienionej ustawą z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1467).

Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobu udzielania i dokumentowania nieodpłatnej pomocy prawnej z dnia 15 grudnia 2015 r. (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 318) określono następujące zagadnienia:

  1. sposób udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, w tym wymogi dotyczące lokalu, w którym jest usytuowany punkt nieodpłatnej pomocy prawnej;
  2. wzór karty nieodpłatnej pomocy prawnej;
  3. zakres zbiorczej informacji przekazywanej przez starostę Ministrowi Sprawiedliwości oraz właściwemu wojewodzie o wykonaniu zadania polegającego na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze powiatu, zwanej dalej „zbiorczą informacją”.

Obecnie trwają prace nad zmianą przedmiotowego rozporządzenia.

Wprowadzony system ma zagwarantować  bezpłatny dostęp do darmowych porad prawnych na poziomie lokalnym i zniwelować zbyt często występującą w naszym kraju barierę finansową do korzystania z profesjonalnej usługi prawnej.

Na obszarze działania OIRP w Szczecinie powstało 40 punków nieodpłatnej pomocy prawnej (w skrócie „PNPP”), w których nieodpłatnie jest świadczona pomoc prawna przez adwokatów, radców prawnych i organizacje pozarządowe prowadzące działalność pożytku publicznego.  Zadanie polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej jest finansowane z budżetu państwa, z części będącej w dyspozycji wojewodów przez udzielanie dotacji celowej powiatom.

Na podstawie art. 60 pkt 8 lit. g ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 507, 1065 i 1224) Krajowa Rada Radców Prawnych podjęła uchwałę Nr 97/IX/2015 z dnia 11 września 2015 r. „w sprawie Regulaminu wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i dokumentowania tej pomocy” (tekst jednolity załącznik do Uchwały nr 278/IX/2016 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 20 lipca 2016 r. zmieniony uchwałą Nr 100/X/2018 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 22 września 2018 r.) , który  określa zasady wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i  zasady dokumentowania  udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej.

Jednocześnie, w związku z mającymi wejść w życie z dniem 01.01.2019 r.  zmianami ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych opracował informację dla radców prawnych w tym zakresie.